Tuổi Trẻ Quảng Nam

Ngày nay, trên địa bàn tỉnh Quảng Nam còn tồn tại và lưu giữ rất nhiều ngôi tháp cổ mang phong cách của kiến trúc Phật giáo Chăm Pa.

Trải qua hàng ngàn năm, cùng những biến thiên của lịch sử và sự “khai phá” của thời gian, những ngôi tháp cổ này với những giá trị về kiến trúc, điêu khắc và trình độ xây dựng vẫn là một “bí ẩn” của nền văn minh hiện đại.

Đầu tiên là Di tích tháp Chiên Đàn nằm cạnh quốc lộ, xã Tam An, thành phố Tam Kỳ, gồm 3 tháp Bắc - Giữa - Nam đứng song song nhau theo trục Bắc- Nam. Tháp được xây vào cuối thế kỷ XI, hình dáng giống nhau, trên mặt bằng hình vuông, mái tháp từng tầng thu nhỏ vươn cao, thân không có hoa văn trang trí. Mỗi tháp có ba cửa giả và một cửa quay về hướng Đông. Tại xã Tam Xuân, huyện Núi Thành cách TP Tam Kỳ chừng 1km theo hướng Tây Nam, có tháp Khương Mỹ. Đây là công trình kiến trúc tôn giáo của dân tộc Chăm Pa. Cụm kiến trúc này gồm 3 tháp Chăm Pa truyền thống với mặt bằng gần vuông, mái tháp có ba tầng, trên đỉnh là chóp tháp làm bằng đá thạch sa. Tháp Khương Mỹ được xây vào khoảng đầu thế kỷ X, hoa văn trang trí theo môtíp nghệ thuật Khơ Me với nhiều cành lá cuốn vành ở đầu mút, lá có rãnh sâu. Nhiều tác phẩm điêu khắc tìm thấy ở đây mang tính Vishnu nên Khương Mỹ được xem là một khu đền thờ thần Vishnu. Phần lớn hiện vật như đài thờ, tượng, phù điêu... được trưng bày ở Bảo tàng điêu khắc Chàm - Đà Nẵng. Các nhà nghiên cứu xếp chúng vào phong cách riêng, phong cách Khương Mỹ (giữa phong cách Đồng Dưong và phong cách Trà Kiệu).

Khu di tích văn hóa tháp Chăm thuộc thánh địa Mỹ Sơn nằm trong thung lũng sâu, thuộc xã Duy Phú, huyện Duy Xuyên, cách TP Đà Nẵng khoảng hơn 70km về phía Tây Nam được học giả người Pháp M.C. Pa-ri phát hiện năm 1898. Đây là thánh địa Ấn giáo của Chăm Pa được xây dựng từ thế kỷ VII – XIII nhằm dâng tế thần Siva. Với hơn 70 công trình kiến trúc bằng đá, Mỹ Sơn trở thành trung tâm kiến trúc quan trọng nhất của Vương quốc Chăm Pa và có thể sánh ngang với các di tích nổi tiếng vùng Đông Nam Á như Tháp Ăngco của Cam-pu-chia hay Bôrôbudua của In-đô-nê-xi-a...

Những gì còn lại của hệ thống các di tích, di vật này đã đặt ra nhiều câu hỏi cho thế hệ mai sau về sự tồn tại, phát triển rực rỡ và huy hoàng của vương quốc Chăm Pa xưa trên dải đất dọc miền Trung. Những ngôi tháp cổ này cho thấy sự sáng tạo đạt tới đỉnh cao nghệ thuật kiến trúc, chạm khắc của nền văn hóa Chăm Pa và chúng đã thực sự hồi sinh, trở thành bảo tàng kiến trúc điêu khắc nghệ thuật bí ẩn của nhân loại hôm nay, đang chờ nền văn minh hiện đại khám phá.

< Lùi		Tiếp theo >