Đó là ông Lữ Ngọc Năm, sinh năm 1953 tại Hội An (Quảng Nam). Vốn chuyên nghề bắt mạch, bốc thuốc, nghiệp làm tranh ốc của ông Năm xuất phát từ một lần nhìn mấy đứa trẻ láng giềng dùng ốc ruốc chơi cờ vây...
Trong căn nhà nhỏ của mình ở hẻm nhỏ 53/10 Phan Chu Trinh có rất nhiều tranh được ông Lữ Ngọc Năm làm từ ốc ruốc - một loại ốc biển rất nhỏ có nhiều màu sắc khác nhau, thường xuất hiện trên vùng biển miền Trung vào mùa hè từ tháng 3 - 7 dương lịch hằng năm. Ốc ruốc là món ăn dân dã được trẻ nhỏ và các cô ưa thích do giá rẻ (từ 5.000 - 7.000 đồng/kg), dù để ăn được chúng phải mất nhiều công sức.
Ông Năm cho biết, muốn sử dụng các vỏ ốc bỏ đi này để làm tranh phải tốn rất nhiều thời gian. Đầu tiên phải thu gom một lượng lớn vỏ ốc để làm nguyên liệu. Đây là công việc cực nhất trong quy trình làm tranh của ông. Ban đầu, ông phải lặn lội khắp nơi, canh chừng gia đình nào mua ốc về ăn thì... xin vỏ. Sau này, nhiều nhà biết ông thu gom vỏ để làm tranh thì họ để dành cho ông. Song, số lượng cũng không nhiều để có thể chọn ra những vỏ ốc tương đồng về màu sắc. Một hôm tha thẩn ngoài đường, ông Năm nghe mấy cô nhân viên môi trường đô thị vừa đi vừa ta thán vì phải dọn dẹp quá nhiều vỏ ốc ruốc trong các nhà dân. Thế là ông quyết định nhờ họ thu gom vỏ ốc giùm.
Kết quả thật mỹ mãn, hàng trăm ký vỏ ốc ruốc đã được chuyển về nhà ông trong những tháng hè. Có vỏ rồi, ông Lữ Ngọc Năm tất tả mang ra bờ kè Ngọc Thành bên sông Hoài để ngâm qua đêm, rồi tẩy rửa, phơi khô, sau đó ủ từ 15 - 20 ngày cho ốc bay hết mùi hôi mà vẫn giữ được nét màu tự nhiên vốn có. Thế rồi suốt ngày đêm, ông huy động người thân trong gia đình tham gia phân loại, lựa màu cho hàng tấn vỏ ốc ruốc suốt từ năm 2003 đến nay.
rải lòng vào tranh

Năm 2003, bức tranh đầu tay Chùa Cầu - quê hương ông, cũng đã ngốn của ông Năm rất nhiều nguyên liệu vì phải lựa chọn trong hàng ngàn vỏ ốc mới tìm ra được vài cái cùng màu. Ông Năm bộc bạch: "Ban đầu mình dùng gỗ ván ép để "cấy" những con ốc này vào với nhau theo từng đường nét đã phác thảo. Loay hoay làm mãi mới tìm ra được cách "cấy" sao cho những chú ốc ôm lưng với nhau để tạo thành những mảng màu liền lạc". Hơn 15 ngày cặm cụi mất ăn, mất ngủ hết cấy vào lại gỡ ra, ông Năm mới hoàn thành bức tranh về chùa Cầu. Mang tác phẩm ra khoe với hàng xóm, ai nấy cũng trầm trồ thán phục về vẻ đẹp của bức tranh. Sau thành công này, ông mới nghĩ ra cách sử dụng vải để làm tranh cho tiện di chuyển.
Ông Lữ Ngọc Năm kể, con gái ông đang công tác tại Trường Đại học Kinh tế TP.HCM đang giúp bố làm website về tranh ốc để giới thiệu với du khách trong và ngoài nước. Ngoài ra, Công ty cổ phần Sách - Niên giám Việt Nam cũng đã liên hệ với ông để tìm hiểu các thông tin liên quan đến quá trình "là người đầu tiên sáng tạo ra loại hình nghệ thuật tranh ốc" của ông Lữ Ngọc Năm để giới thiệu trên sách Những kỷ lục Việt Nam...
Vậy là từ làm thử cho thỏa đam mê, ông Năm say nghề làm tranh ốc luôn từ đó. Đến nay đã có hơn 60 bức tranh ốc ruốc to nhỏ khác nhau về nhiều đề tài như phong cảnh, chân dung... của ông Năm đã hoàn thành. Xem tranh của ông, dễ dàng bắt gặp các hoạt động văn hóa, sinh hoạt hằng ngày hay những góc phố cổ Hội An đã trở nên quen thuộc với nhiều du khách trong và ngoài nước. Hầu hết các bức tranh ông Năm làm đều để lại ấn tượng mạnh đối với người xem vì màu sắc thiên nhiên hài hòa, khung cảnh thơ mộng, hữu tình như đền tháp Mỹ Sơn, Chùa Một Cột, Hương vị xưa, Mùa gặt, Biển cửa Đại, Nụ hôn, Vũ điệu tình yêu, Lối xưa, Vườn xuân...
Tuy vậy, để hiểu và cảm được cái thần của tranh ốc do ông Năm sáng tạo không phải dễ. Bởi trước hết phải hiểu được tấm lòng của ông trải vào trong những bức tranh về quê hương, đất nước và con người... Đã có nhiều người chơi tranh tìm đến ông để hỏi mua nhưng ông chưa muốn bán đi những đứa con mà mình đã tốn nhiều công sức tạo dựng.
Ông Lữ Ngọc Năm cho biết, trong thời gian tới ông sẽ tiếp tục thử nghiệm trên nhiều chất liệu khác nhau, mở rộng đề tài thể hiện sao cho đa dạng, phong phú hơn và đặc biệt sẽ tổ chức một phòng trưng bày triển lãm tranh ốc đúng nghĩa ngay tại Hội An để giới thiệu với bạn bè và công chúng.
HỮU TRÀ
(Đóng góp bởi: Thiên Tường)

| < Lùi | Tiếp theo > |
|---|






