Trường Giang - con sông từng chảy trong dòng ký ức của bao thế hệ và là nơi hợp lưu, hội thủy của những miền đất dọc chiều dài xứ Quảng, nay đang biến đổi dòng, bồi lấp, ô nhiễm... do sự tác động quá mức của con người.
Tại cuộc hội thảo khoa học mới đây về cải tạo, khôi phục sông Trường Giang, các nhà khoa học đều cho rằng, việc thực hiện dự án chỉnh trị dòng chảy không chỉ có ý nghĩa “giải cứu” con sông này mà còn góp phần quan trọng để thực hiện thành công Dự án tổng thể sắp xếp dân cư phòng tránh, giảm nhẹ thiên tai trên địa bàn Quảng Nam.
“Bóp bụng” lòng sông
Theo khảo sát của Viện Khoa học th?y lợi miền Nam (đơn vị tư vấn dự án chỉnh trị sông Trường Giang), sông Trường Giang hiện có chiều dài 71 km, chạy song song với bờ biển, nối liền TP. Hội An với Khu Kinh tế mở Chu Lai, qua địa bàn huyện Duy Xuyên, Thăng Bình, Tam Kỳ, Núi Thành. Trong đó, từ km 0 (Cửa Đại, Hội An) đến km 4 (ngã ba An Lạc, Duy Xuyên) được phân bố quản lý thuộc sông Thu Bồn và từ km 4 đến km 71 (cửa An Hòa, Núi Thành) với chiều dài 67km thuộc sông Trường Giang.
Trước đây, tuyến đường sông Trường Giang được khai thác vận tải rất thuận lợi, song từ khi có đập Cổ Linh (Bình Hải, Thăng Bình) cộng với sự phát triển ồ ạt của các ao nuôi th?y sản và sự xuất hiện ngày càng nhiều các công trình trên sông như cầu, đường điện, sáo nò, chươm, rớ... không đảm bảo các thông số kỹ thuật đã làm cho lòng sông bị bồi cạn, luồng lạch bị thu hẹp đáng kể và không ổn định.
Cụ thể, trên đoạn sông từ ngã ba An Lạc đến cầu Bình Giang (Thăng Bình) có 4 cầu tạm bằng tre và cầu Trường Giang đang xây dựng dang dở. Hai bên bờ sông có nhiều ao tôm làm giảm chiều rộng của sông. Mặt khác, các ngư cụ khai thác của người dân như sáo, nò... trên đoạn sông này đang làm ách tắt giao thông. Một số đoạn khác như từ cầu Bình Nam (Thăng Bình) đến cầu Tam Thanh (Tam Kỳ) và từ cầu Tam Thanh đến cầu Tam Tiến (Núi Thành), lòng sông đã bị “bóp bụng” do các công trình ao nuôi tôm lấn chiếm.
Đặc biệt, cống Cổ Linh là điểm “thắt nút cổ chai” sông Trường Giang bởi nơi đây chỉ có độ thông thuyền là 2,5m với độ sâu rất hạn chế. Thật khó tưởng tượng, con sông Trường Giang mênh mang đôi bờ lại bị “bóp bụng” chỉ còn dòng nước ngục ngầu qua cống, trôi chậm chạp và đang bị ô nhiễm do chất thải của quá trình nuôi th?y sản nước lợ. Ông Nguyễn Văn Thành, một người dân nuôi tôm ở khu vực cống Cổ Linh cho biết: trước đây, đoạn sông Trường Giang chảy qua cống này tuy đã bị bó hẹp nhưng luồng lạch vẫn còn đủ để lưu thông các loại phương tiện vận tải thông dụng như ghe chở gạch, chở muối... nối hai đầu An Hòa - Cửa Đại.
Vài năm trở lại đây, cống Cổ Linh gần như đã bị tắt nghẽn hoàn toàn. Chui lọt qua đây chỉ là những chiếc ghe chèo nhỏ của bà con làm nghề sông. Tình trạng bồi lấp, thay đổi dòng chảy của sông Trường Giang gần đây thêm nghiêm trọng khi nhiều người sử dụng các loại máy bơm hút nước để khai thác các loại nghêu, sò, phi... Đó là chưa kể các phương tiện “hút, xả” khác của các công trình th?y sản đua nhau “tra tấn” khiến Trường Giang đứng trước nguy cơ bồi lấp, ô nhiễm nghiêm trọng...
“Giải cứu” Trường Giang
Dự kiến dự án cải tạo, khôi phục sông Trường Giang sẽ được khởi động với qui mô nạo vét, khôi phục nguyên trạng toàn tuyến và gia cố, bảo vệ bờ sông để thoát lũ. Môi trường sinh thái sẽ được bảo tồn và làm đẹp cảnh quan hai bên bờ sông. Quản lý qui hoạch chiều rộng sông 150m, đoạn sông nào có hiện trạng rộng hơn 150m vẫn giữ nguyên. Trước mắt sẽ tập trung nạo vét 8 đoạn sông đang bị cạn với tổng chiều dài gần 20km. Đảm bảo đủ mặt cắt luồng tàu đồng thời tháo dỡ các công trình là chướng ngại vật trên sông, đảm bảo giao thông đường thủy từ Cửa Đại đến An Hòa với cấp kỹ thuật đạt tiêu chuẩn cấp IV, đáp ứng tàu tự hành 50 tấn và tàu khách du lịch 50 chỗ ngồi. Độ sâu sau khi nạo vét phải đảm bảo phù hợp với điều kiện địa chất, chế độ thủy lực và th?y văn trên sông.
Tại hội thảo khoa học về cải tạo, khôi phục sông Trường Giang, các nhà khoa học đã tập trung thảo luận các vấn đề chính khi thực hiện cải tạo sông Trường Giang như: Giải pháp khôi phục sông Trường Giang; Vấn đề môi trường sinh thái khu vực sông Trường Giang; Các giải pháp giảm thiểu tác động đến các công trình phục vụ phát triển kinh tế xã hội khi cải tạo, khôi phục sông Trường Giang; Vấn đề khai thác cảnh quan phối hợp với chỉnh trị sông Trường Giang; Vai trò tiêu thoát lũ của sông Trường Giang... Và các nhà khoa học đều nhấn mạnh đến vấn đề thoát lũ của sông Trường Giang.
Tiến sĩ Nguyễn Đình Ninh, nguyên Phó Cục trưởng Cục Th?y lợi (Bộ NN & PTNT) nêu ý kiến: “Vấn đề thoát lũ của sông Trường Giang phải được xem là một nhiệm vụ chính trong nội dung nạo vét và chỉnh trị sông với tần suất đảm bảo thiết kế. Trong trường hợp gặp khó khăn bất khả kháng, không thể thực hiện được giải pháp đảm bảo thoát lũ theo tần suất thiết kế thì sẽ xem xét đến những giải pháp khác”.
Theo tiến si Nguyễn Ngọc Quỳnh, Phó Giám đốc Phòng thí nghiệm Trọng điểm quốc gia về động lực sông biển, nội dung chính của dự án chỉnh trị sông Trường Giang thực chất là nghiên cứu thực hiện các giải pháp chỉnh trị mang tính tổng thể, bên cạnh đó sẽ xem xét một số giải pháp bổ sung nhằm hạn chế và khắc phục các tác động do việc thực hiện các giải pháp chỉnh trị. Và, có thể nghiên cứu chỉnh trị lòng dẫn sông Trường Giang trong cả mùa nước trung, mùa lũ và mùa kiệt.
Trong dự án này, phải coi chỉnh trị lòng dẫn trong mùa nước trung là cốt lõi bởi nếu chỉnh trị thành công sẽ có tác động lớn đến tính ổn định của dòng chảy và lòng dẫn, sự xuôi thuận tuyến sông. Chính vì vậy khống chế được lũng dẫn mùa nước trung thì các vấn đề của lũng dẫn mùa kiệt và mùa lũ có thể giải quyết thuận lợi hơn.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Quang: Nạo vét, khôi phục, cải tạo lòng dẫn sông Trường Giang để tăng cường khả năng thoát lũ phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai, đảm bảo phục vụ giao thông, cải tạo môi trường sinh thái và cảnh quan hai bờ sông. Tạo điều kiện bảo tồn và phát triển văn hóa lịch sử truyền thống của địa phương, góp phần xây dựng Khu kinh tế mở Chu Lai và thực hiện Dự án tổng thể sắp xếp dân cư phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai vùng ven biển Quảng Nam.
Đây là vấn đề lớn, liên ngành, liên huyện nên đòi hỏi phải có sự đầu tư của Chính phủ, các bộ, ngành, sự chỉ đạo chặt chẽ của tỉnh và sự quyết tâm cao của Đảng bộ, chính quyền các huyện liên quan; Dự án phải xuất phát từ quan điểm tổng thể, đồng bộ và thống nhất trên toàn lưu vực, kết hợp chặt chẽ với các dự án khác trong việc phòng tránh và giảm nhẹ thiên tại cho toàn vùng. Bảo vệ trữ lượng nguồn nước và chất lượng nước của dòng sông, bảo tồn và phát triển văn hóa, phát triển dịch vụ, du lịch trong tương lai.

vietbk85
:
|
Trước tiên tôi xin cảm ơn tác giả đã đưa lên thông tin quý báu này. Khi đọc bài viết này tôi thấy thật xót xa, dòng Trường Giang là một trong những con sông đẹp và quan trọng nhất của Quảng Nam ề kinh tế lẫn văn hóa. Dọc theo con sông này đã và đang tồn tại rất nhiều nét văn hóa đặc trưng của xứ Quảng. Tôi là một người con Đất Quảng đang sống xa quê hương. Mỗi khi nhớ về quê Hưong là tôi lại nhớ đến hình ảnh dòng sông thơ mộng của tuổi thơ, một dòng sông hiền hòa đã đi vào thơ ca, nhạc sỹ Hoàng Bích đã viết: "Dòng Trường Giang soi bóng liễu dương".... Tôi thiết nghĩ, chắc trong tâm tưỡng mỗi người dân xứ Quảng đều có những suy nghĩ, những kỹ niệm ngọt ngào với dòng Trường Giang...thế mà bây giờ...tất cả chúng ta hãy nhìn lại Nó có còn đẹp như xưa hay không. Tôi không thể trách các cư dân sống ven dòng Trường Giang đã làm cho dòng sông thơ mộng ngày nào nên như hôm nay, bởi xét cho cùng cũng là mưu sinh của cuộc sống hằng ngày...nhưng điều tôi thắt mắc là tại sao chính quyền sở tại, cuả Tỉnh không có những chính sách phù hợp để vừa giúp phát triển kinh tế vùng ven sông Trường Giang đồng thời tôn tạo, giữ gìn nét tự nhiên vốn có của dòng sông. Tôi hiện đang học tập tại nước ngoài, một điều tôi thấy rất tâm đắt với họ là môi trường tự nhiên đựoc họ giữ gìn rất tốt, tất cả các hoạt động sản xuất, kinh doanh..đều đựoc họ quy hoạch một cách tổng thể và luôn không gây xáo động đến môi trường tự nhiên...nhưng kinh tế lại cực kỳ phát triển...Có lẽ chính quyền sở tại nên có những động thái tích cực hơn để mà gìn giữ dòng sông ngoài những ý kiến trong bài báo, theo tôi đồng thời có những "quy hoạch xa" cho tương lai của thế hệ mai sau không phải lặp lại cacnhr như ngày hôm nay. |
dinhvuchanh
:
| tôi là một ngừoi con của lang TÂY GIANG( bình sa, thăng bình) !! tôi mong sao các cấp chinh quyền sớm khôi phục lai dòng sông !! và hơn nửa là hảy giữ gìn nhưng net truyền thống từ ngàng xưa. vào ngay mùng 8 tháng giêng hàng năm trên dong sông trưong giang đoạn chợ tây giang ( bình sa thăng bình) luôn diên ra lễ hội đua thuyền , đây đưoc xem là lê hội truỳen thống có tính lịch sử lâu đoi nhat, lể hôi băt đầu từ năm 1958 ,đó là thời kì khó khăn cuẩ đat nước ,nhưng giải vẫn đưoc tổ chức.nhưng trong thời kì đất nứoc phát triển như hiện nay giải đua thuyên truyên thông này lại mất đi.đây đựoc xem lá lễ hoi tr;uyên thống có bề dày lịch sử lớn của tỉnh. tuy nhiên triong nhưng năm gần đây đả bị mai một dần.và củng ko đựoc sự quan tâm của các cấp .nay hi vong cung với viêc nạo vắc dòng sông ,lể hội cũng sẽ đựoc gìn giủ và phát huy! rất mong nhân đuoâc sụ ủng hộ của toan bộ đòng hưong trong và ngoài tỉnh,về mătf kinh tế để lễ hội được diễn ra.mọi sự ủng hộ và góp ý xin gửi về địa chỉ Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó. '> Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó. . xin cảm on tác giả và các bạn!!! |
| < Lùi | Tiếp theo > |
|---|






