Tuổi Trẻ Quảng Nam

Quảng Nam là một trong những địa phương có nhiều dự án thủy điện đã, đang và sẽ triển khai, đặc biệt là tại hai lưu vực sông, Vu Gia – Thu Bồn.

Đứng trước thách thức đó, Quỹ Quốc tế về bảo vệ nhiên nhiên (WWF) khuyến cáo và lo ngại rằng, việc phát triển thủy điện kéo theo sự xâm hại không nhỏ đến thiên nhiên đang rất cần sự bảo tồn...

Hiện nay, trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn đã được quy hoạch và đang đầu tư xây dựng 8 công trình thủy điện lớn, gồm: A Vương, Sông Tranh 2, Sông Bung 2, Sông Bung 4, Sông Bung 5, Sông Côn, Đak Mi 1 và Đak Mi 4. Theo tính toán, hệ thống sông Vu Gia - Thu Bồn có tiềm năng lớn. Tuy nhiên việc phát triển thủy điện trên lưu vực sông Vu Gia- Thu Bồn sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến khu cảnh quan này.

Đây là một phần của dãy Trường Sơn, một trong 200 vùng sinh thái toàn cầu của WWF – những vùng tự nhiên quý hiếm nhất và đa dạng nhất của thế giới. Đây là nơi tập trung lớn nhất của các loài đặc hữu sinh sống tại các khu rừng mưa nhiệt đới, vốn được coi là một trong những nơi cuối cùng ít chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Những loài động vật ở đây bao gồm sao la, loài động vật đang bị nguy cấp, là một loài thú giống như hươu nai, được phát hiện vào năm 1992 bởi một nhóm các nhà khoa học từ Bộ Lâm Nghiệp Việt Nam và WWF.

Theo Sở TN- MT tỉnh Quảng Nam, Quảng Nam là tỉnh có đa dạng sinh học cao với một số loài động vật như loài sao la đang bị nguy cấp. Ông Duơng Chí Công- GĐ Sở này quả quyết: “Bảo tồn chính là hợp phần cốt lõi của sự phát triển trong khu vực. Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ việc bảo tồn đa dạng sinh học và những đề xuất trong việc gìn giữ các dòng sông nguyên vẹn từ đầu nguồn cho đến biển"

Ông Nguyễn Đức Hải - Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho rằng, một số kế hoạch và chiến lược về thủy điện được lập ra mà thiếu đi cái nhìn tổng thể và kết quả là những dự án này để lại những ảnh hưởng tiêu cực tới môi trường.

Cán bộ WWF, ông Marc Goichot nêu ý kiến:“Việc quan tâm tới những vấn đề về môi trường trong các dự án thủy điện sẽ giúp các Chính phủ và các nhà đầu tư tiết kiệm được một khoản chi phí lớn về lâu dài. Hướng đi này sẽ giảm thiểu rủi ro và tình trạng không chắc chắn. Bên cạnh đó còn đáp ứng nhu cầu về năng lượng đang ngày càng tăng của khu vực và đồng thời giảm các tác động lên môi trường và người dân. Các chính phủ cần đi đầu trong việc phát triển thủy điện có trách nhiệm, bằng việc cân nhắc tới các tác động cũng như lợi ích luỹ tích của những dự án ở các lưu vực sông này.”

Hiện tại, tỉnh Quảng Nam đang đề nghị Chính phủ ban hành quy định về việc chia sẻ lợi ích từ nguồn thu thủy điện và quy trách nhiệm của các nhà đầu tư với việc tham gia phát triển kinh tế xã hội của địa phương và có trách nhiệm lâu dài với đồng bào dân tộc thiểu số bị ảnh hưởng.

* Hiện khu vực tiểu vùng sông MêKông có 82 đập thủy điện hiện cùng với 179 đập khác đang trong các giai đoạn quy hoạch. Theo bản đánh giá của Ngân hàng Thế giới về 66 dự án thủy điện, chi phí thực vượt 25% so với ngân sách dự án do các vấn đề không được giải quyết về môi trường và xã hội. Nếu kinh phí xây dựng một đập thủy điện lớn khoảng hơn 500 triệu USD, chi phí phát sinh chỉ cho riêng một dự án sẽ là 135 triệu USD.